Les Herses MAGNUM: de Sancerre die twee jaar campagne rechtvaardigde
Les Herses 2022: Magnum van Matthias Planchon is de wijn waar het allemaal mee begon. Tijdens een wijnreis met klanten in Sancerre proefde ik Les Herses voor het eerst in een restaurant. De hele tafel was verbaasd over de diepgang, de kwaliteit, de spanning in het glas. Iedereen had hetzelfde gevoel: "Waarom hebben we deze wijngaard niet bezocht?" Het was de laatste avond. Natuurlijk.
Vanaf dat moment wist ik: deze wijnen moeten in mijn assortiment. Wat volgde was twee jaar van de aanhouder wint. Contact blijven houden, interesse tonen, geduld hebben. En nu mag ik Matthias Planchon's wijnen vertegenwoordigen in Nederland: inclusief deze Les Herses die het allemaal startte.
Van deze wijn liet ik ook een klein aantal magnums maken: het formaat voor een grote tafel, een bijzondere gelegenheid, of gewoon om langer van te genieten. Ik kocht er 15, en de meeste waren al vooraf verkocht.
Les Herses is Matthias' eerste parcellaire wijn, het uitgangspunt van zijn range. Waar Le Paradis klassiek-elegant is (strak, floraal, kalksteen), heeft Les Herses kracht: voller, rijper, romiger, met tropisch fruit en crémige textuur. Dit is Sancerre met body, met diepte, met karakter.
Terroir: silex geeft kracht en rokerige mineraliteit
Les Herses is een twee hectare groot lieu-dit in Ménétreol-sous-Sancerre, bekend om zijn silex-bodem. Matthias bezit 0,98 hectare in dit gebied met een zuidoost-expositie. Dit is silex-terroir, vuursteen, fundamenteel anders dan de kalksteen van Le Paradis of de klei-combinaties van Chambrates:
- Silex (vuursteen): Krachtig, rokerig, vol, tropisch fruit, romige textuur, meer body
- Argilo-calcaire (kalksteen + klei): Strak, floraal, elegant, citrus, mineraal-wit
Silex is kiezelachtige vuursteen die in Sancerre bekend staat om wijnen met kracht, structuur en een karakteristieke rokerige mineraliteit. Het zijn stenen die vonken geven wanneer je ze tegen elkaar slaat. Die vonken, die rokerigheid, die kracht, dat proef je in Les Herses.
Les Herses staat op de terroirs de perruches, een silex-bodemtype dat in Sancerre bekendstaat om zijn krachtige, minerale wijnen. De wijnstokken zijn gemiddeld 45 jaar oud, geplant met een dichtheid van 7.700 stokken per hectare. Het rendement ligt op 50 hl/ha: hoger dan Le Paradis (45 hl/ha) maar nog steeds laag genoeg voor concentratie.
Belangrijk: Les Herses heeft zowel Sauvignon Blanc als Pinot Noir voor de rode versie. Matthias bewerkt beide met dezelfde toewijding.
Vinificatie: geduld en precisie
Les Herses krijgt de volle, toegewijde biodynamische behandeling van het domein:
- 100% Sauvignon Blanc van 45-jarige wijnstokken, Guyot-simple gesnoeid
- Biodynamisch bewerkt volgens de zonne- en maancyclus
- Handmatige oogst
- Sequentiële pneumatische persing
- Statische débourbage onder 10°C, ongeveer 48-72 uur, zodat grove deeltjes bezinken
- Fermentatie in demi-muids van 600 liter: halve eiken foeders
- 12 maanden rijping op de fijne lie in diezelfde demi-muids
- Aftappen en nog 12 maanden rijping "en masse" in inox tank
- Botteling op het domein volgens de maancyclus
- Demeter- en Biodyvin-gecertificeerd
De wijn gist en rijpt zijn eerste jaar volledig in 600-liter demi-muids op de fijne lie, en gaat daarna nog een jaar "en masse" in inox tank. Het hout geeft de romige textuur en body, de inox-fase bewaart de frisheid en spanning. Het silex-terroir maakt Les Herses voller, rijper en romiger dan het strakke, florale Le Paradis.
Totaal 24 maanden van oogst tot botteling: dezelfde toegewijde filosofie als de andere wijnen van Matthias, maar met een resultaat dat meer kracht dan elegantie benadrukt.
Proefnotities
Kleur: Goudkleurig met lichtgele reflecties, een eerste teken van de minerale precisie van deze Sancerre.
Neus: Een Sancerre van opmerkelijke finesse. Verse druiven en honingmeloen versmelten met citrussmaken en peer tot een elegant boeket. Florale tonen van jasmijn en vlierbloem geven charme, terwijl discrete tijm- en muntnuances de typische Loire-kruidigheid aanduiden. Met lucht ontvouwt zich de karakteristieke silex-mineraliteit in al zijn stenige diepte: rokerig, krachtig, met een hint van groene ananas en kruiden.
Smaak: Matthias' vakmanschap is duidelijk op het gehemelte: een crémige textuur, het resultaat van gedeeltelijke vat-rijping, omhult de precieze zurenstructuur. De heldere fruitigheid blijft altijd elegant en terughoudend, nooit opdringerig. Bijzonder indrukwekkend is de zoute mineraliteit die de wijn extreem animerend maakt en zijn oorsprong van de silex-bodem duidelijk benadrukt. Sappig, rijp en krachtig met duidelijke diepte, complex fruit.
Afdronk: Charmant en volmondig met een animerende, elegante afdronk. Perfect evenwicht tussen fruit en mineraliteit. Precieze zuren, gebalanceerd, krachtig en gepolijst, met een lange en elegante finish. Een lichte houtinvloed is merkbaar maar versterkend, niet dominerend.
Combineer met deze gerechten
Les Herses heeft de kracht om tegen rijke gerechten te kunnen:
- Oesters: klassiek, en hier met genoeg body om de romigheid van de oesters te dragen
- Gegrilde langoustines met botersaus: de textuur van de wijn kan tegen de boter
- Risotto met saffraan en sint-jakobsschelpen: romigheid met romigheid
- Gerijpte Comté (24+ maanden): noten en mineraliteit
- Koreaanse fried chicken met gochujang: de kracht van de wijn kan tegen kruidige smaken
Serveren en bewaren
Serveertemperatuur: 10-12°C. Les Herses kan iets warmer geserveerd worden dan Le Paradis: de extra body en textuur komen beter tot hun recht bij 12°C.
Decanteren: Ja, zeer aan te raden. Les Herses lijkt in het begin nog verlegen en een beetje introvert. Lucht helpt, en daarom moet hij gedecanteerd worden. Geef de wijn 30-60 minuten in een karaf. Dan opent hij volledig en laat alle lagen zien: eerst het tropisch fruit, dan de kruiden, dan de rokerige silex-mineraliteit.
Drinkvenster: Nu al prachtig, maar Les Herses heeft gemakkelijk 10-15 jaar bewaarpotentieel in een gewone fles. In magnum schuift dat venster op naar zo'n 15-20 jaar. Door de 24 maanden rijping is hij al geïntegreerd, maar hij zal de komende jaren steeds meer tertiaire aroma's ontwikkelen: honing, noten, gedroogde abrikozen, subtiele oxidatieve tonen die de tropische fruitigheid verdiepen.
Bewaren: Liggend, donker, 12-14°C. In magnum verloopt de rijping doorgaans iets langzamer en gelijkmatiger dan in een gewone fles: het grotere volume ten opzichte van het kurkoppervlak laat verhoudingsgewijs minder zuurstof door. Bovendien vlakt de grotere massa temperatuurschommelingen af, wat vooral helpt als je kelder niet perfect constant is. Reken daarom op zo'n 15-20 jaar in plaats van 10-15. Als je Les Herses nu koopt en 10 jaar bewaart, heb je een wijn die vergelijkbaar is met de grote witte wijnen uit Pessac-Léognan (Bordeaux), maar dan met de spanning en mineraliteit van Sancerre.
Veelgestelde vragen
Wat is Les Herses voor een wijn?
Les Herses is een lieu-dit (benoemde wijngaard) in Ménétreol-sous-Sancerre met silex-bodem. Matthias Planchon bezit hier 0,98 hectare met 45-jarige Sauvignon Blanc wijnstokken. Het is zijn eerste parcellaire wijn en het uitgangspunt van zijn range: de wijn waarmee hij in 2019 startte toen hij besloot om zelf te bottelen in plaats van druiven te verkopen aan négoce.
De naam Planchon verschijnt sinds 1573 in de archieven van Sancerre, maar Matthias is de eerste generatie die zijn eigen label heeft: na een leerperiode bij Alphonse Mellot, een van de gerespecteerde namen van Sancerre. Les Herses is niet echt een "instapper": het is eerder de oorsprong van alles wat volgde.
Wat is het verschil tussen Les Herses en Le Paradis?
Beide krijgen dezelfde toegewijde, biodynamische aanpak, maar het terroir maakt het verschil:
- Les Herses (silex): Vuursteen geeft van nature meer body, gewicht en structuur. De druiven rijpen voller, met meer tropisch fruit (ananas, mango, honingmeloen). De silex absorbeert warmte overdag en geeft die 's nachts af, wat zorgt voor vollere, rijpere druiven.
- Le Paradis (argilo-calcaire): Kalksteen met klei geeft spanning, frisheid en elegantie. De druiven blijven strakker, met meer florale tonen (oranjebloesem, jasmijn) en citrus.
Het is niet de vinificatie: het is het terroir. Dezelfde behandeling, ander resultaat. Dit is waarom parcellaire wijnen zo fascinerend zijn: het land spreekt.
Is er ook een rode Les Herses?
Ja. Matthias maakt zowel een witte als rode Les Herses van hetzelfde perceel (verschillende delen, verschillende druiven). Beide zijn excellent, maar fundamenteel verschillend:
- Les Herses Blanc: Sauvignon Blanc, demi-muids- en inox-rijping, tropisch fruit, crémige textuur, 10-12°C serveren
- Les Herses Rouge: Pinot Noir, keramische vaten + barriques, zwarte kers, vegetale tonen, 16-18°C serveren
Beide delen het silex-terroir, dat geeft beide wijnen een rokerige, minerale spanning. Als je van Bourgogne-stijl Pinot Noir houdt, probeer dan zeker de rode versie.
Wat was het restaurant-moment in Sancerre?
Tijdens een wijnreis met klanten in Sancerre bezochten we verschillende domaines: Vacheron, Mellot, Pinard, de gebruikelijke verdachten. Op de laatste avond gingen we eten in een restaurant in Sancerre. De sommelier stelde een wijn voor die we nog niet geproefd hadden: Matthias Planchon, Les Herses 2019.
De hele tafel stopte met praten toen we proefden. Niet omdat het extreem of shockeerend was, maar omdat het compleet was: kracht zonder zwaarte, frisheid zonder scherpte, textuur zonder vettigheid, mineraliteit zonder bitterheid. Iemand zei: "Waarom hebben we deze wijngaard niet bezocht?" En iemand anders: "Omdat het de laatste avond is, natuurlijk."
Vanaf dat moment wist ik: deze wijn moet in mijn assortiment. Wat volgde was twee jaar van bellen, appen, langsgaan. En nu kun jij dezelfde wijn proeven die die avond in Sancerre alles veranderde.
Waarom deze wijn bij Wit & Rood
Les Herses is de wijn die twee jaar campagne rechtvaardigde. Het restaurant-moment, het geduld, de volharding. Alles leidde naar dit: Matthias Planchon's wijnen in Nederland, met Les Herses als het uitgangspunt.
Dit is geen commerciële Sancerre. Dit is geen massa-productie. Dit is een wijn van een wijnmaker die zeven jaar wachtte voordat hij zijn naam op een fles durfde te zetten. Die zijn wijnmakerij bouwde midden in een wijngaard (Le Paradis) in plaats van in een industriegebied. Die 0,98 hectare silex-terroir bewerkt alsof het grand cru Bourgogne is.
Les Herses heeft de kracht van silex, de textuur van 24 maanden rijping, de complexiteit van oude wijnstokken, en het bewaarpotentieel van 10-15 jaar, in magnum zo'n 15-20. Dit is Sancerre op cult-niveau: vergelijkbaar met Pascal Cotat, maar dan met Matthias' eigen visie.
De Sancerre die twee jaar campagne rechtvaardigde, nu in magnum: slechts 15 stuks, waarvan de meeste al vooraf verkocht. Bekijk alle wijnen van Matthias Planchon. Of bekijk alle magnums.
