Les Herses: de wijn die twee jaar campagne rechtvaardigde

De Sancerre Les Herses 2022 van Matthias Planchon is de wijn waar het allemaal mee begon. Tijdens een wijnreis met klanten in Sancerre proefde ik Les Herses voor het eerst in een restaurant. De hele tafel was verbaasd over de diepgang, de kwaliteit, de spanning in het glas. Iedereen had hetzelfde gevoel: “Waarom hebben we deze wijngaard niet bezocht?” Het was de laatste avond. Natuurlijk.

Vanaf dat moment wist ik: deze wijnen moeten in ons assortiment. Wat volgde was twee jaar van de aanhouder wint. Contact blijven houden, interesse tonen, geduld hebben. En nu mag ik Matthias Planchon’s wijnen vertegenwoordigen in Nederland – inclusief deze Les Herses die het allemaal startte.

Les Herses is Matthias’ eerste parcellaire wijn, het uitgangspunt van zijn range. Waar Le Paradis klassiek-elegant is (strak, floraal, kalksteen), heeft Les Herses kracht: voller, rijper, romiger, met tropisch fruit en crémige textuur. Dit is Sancerre met body, met diepte, met karakter.

Terroir Les Herses: silex geeft kracht en rokerige mineraliteit

Les Herses is een twee hectare groot lieu-dit in Ménétreol-sous-Sancerre, bekend om zijn silex-bodem. Matthias bezit 0,98 hectare in dit gebied (ongeveer 1 hectare) met een zuidoost-expositie. Dit is silex-terroir – vuursteen – fundamenteel anders dan de kalksteen van Le Paradis of de klei-combinaties van Chambrates:

• Silex (vuursteen): Krachtig, rokerig, vol, tropisch fruit, romige textuur, meer body
• Argilo-calcaire (kalksteen + klei): Strak, floraal, elegant, citrus, mineraal-wit

Silex is kiezelachtige vuursteen die in Sancerre bekend staat om wijnen met kracht, structuur en een karakteristieke rokerige mineraliteit te geven. Het Franse woord “silex” komt van “cailloux” (kiezels) – stenen die vonken geven wanneer je ze aanslaat. Die vonken, die rokerigheid, die kracht – dat proef je in Les Herses.

Het perceel Les Herses ligt naast topproducenten als Domaine Vacheron en Alphonse Mellot – dit is een van de beste lagen in heel Sancerre. De wijnstokken zijn gemiddeld 45 jaar oud, geplant met een dichtheid van 7.700 stokken per hectare. Het rendement ligt op 50 hl/ha – hoger dan Le Paradis (45 hl/ha) maar nog steeds laag genoeg voor concentratie.

Belangrijk: Les Herses heeft zowel Sauvignon Blanc (0,98 ha) als Pinot Noir voor de rode versie. Matthias bewerkt beide met dezelfde toewijding.

Vinificatie: geduld en precisie met 70/30 inox/hout balans

Les Herses krijgt dezelfde zorgvuldige behandeling als Le Paradis – de balans tussen frisheid en textuur:

• 100% Sauvignon Blanc van 45-jarige wijnstokken
• Handmatige oogst in kleine kratjes
• Voorzichtig persen met luchtdruk in een pneumatische pers
• Het sap laten rusten – 48-72 uur bij lage temperatuur (onder 10°C) zodat grove deeltjes naar beneden zakken, dit geeft een heldere wijn
• Spontane fermentatie – 70% in inox tanks, 30% in 500-600L houten vaten
• Rijping op de droesem gedurende 12 maanden in dezelfde vaten en tanks – de droesem zijn gistrestjes die de wijn voller en romiger maken
• Aftappen naar inox tank – na 12 maanden wordt de wijn overgetapt
• Tweede rijping van 12 maanden in inox tank
• Bottelen volgens de maancyclus
• Demeter + Biodyvin gecertificeerd

Les Herses gebruikt dezelfde 70/30 verhouding als Le Paradis tussen inox en hout, maar het resultaat is anders door het silex-terroir. Waar Le Paradis strak en floraal blijft, wordt Les Herses voller, rijper, romiger. Het vuursteen geeft meer body en gewicht aan de wijn, waardoor de 30% vat-rijping meer impact heeft op de textuur.

Totaal 24 maanden van oogst tot botteling – dezelfde filosofie als alle wijnen van Matthias, maar met een resultaat dat meer kracht dan elegantie benadrukt.

Proefnotities Les Herses 2022

Kleur: Licht witgoud met zilverige reflecties die al de minerale precisie van deze Sancerre aankondigen.

Neus: Een Sancerre van opmerkelijke finesse. Verse druiven en honingmeloen versmelten met citrussmaken en peer tot een elegant boeket. Florale tonen van jasmijn en vlierbloem geven charme, terwijl discrete tijm- en muntnuances de typische Loire-kruidigheid aanduiden. Met lucht ontvouwt zich de karakteristieke silex-mineraliteit in al zijn stenige diepte: rokerig, krachtig, met een hint van groene ananas en kruiden.

Smaak: Matthias’ vakmanschap is duidelijk op het gehemelte: een crémige textuur – het resultaat van gedeeltelijke vat-rijping – omhult de precieze zurenstructuur. De heldere fruitigheid blijft altijd elegant en terughoudend, nooit opdringerig. Bijzonder indrukwekkend is de zoute mineraliteit die de wijn extreem animerend maakt en zijn oorsprong van de klei-silex bodem duidelijk benadrukt. Sappig, rijp en krachtig met duidelijke diepte, complex fruit.

Afdronk: Charmant en volmondig met een animerende, elegante afdronk. Perfect evenwicht tussen fruit en mineraliteit. Precieze zuren, gebalanceerd, krachtig en gepolijst, met een lange en elegante finish. Een lichte houtinvloed is merkbaar maar versterkend, niet dominerend.

Specificaties:

• Alcoholpercentage: ~13%
• Serveertemperatuur: 10-12°C
• Bewaarpotentieel: 10-15 jaar

Combineer met deze gerechten

Les Herses heeft de kracht om tegen rijke gerechten te kunnen:

• Geitenkaasroom met vlierbloemen gemarineerd in cider – florale tonen versterken elkaar
• Krabcarpaccio in komkommer met kaviaar – zoute mineraliteit matcht met kaviaar
• Gevulde citroen-kip met abrikozen en pijnboompitten – fruit in gerecht matcht met fruit in wijn
• Gillardeau oesters – klassiek maar hier met genoeg body om de romigheid van de oesters te dragen
• Gegrilde langoustines met botersaus – de textuur van de wijn kan tegen de boter
• Risotto met saffraan en sint-jakobsschelpen – romigheid met romigheid
• Gerijpte Comté (24+ maanden) – noten en mineraliteit
• Koreaanse fried chicken met gochujang – de kracht van de wijn kan tegen kruidige smaken
• Garnalen quiche met prei – crémige textuur matcht

Serveren en bewaren

Serveertemperatuur: 10-12°C. Les Herses kan iets warmer geserveerd worden dan Le Paradis – de extra body en textuur komen beter tot hun recht bij 12°C.

Decanteren: Ja, zeer aan te raden. Les Herses lijkt in het begin nog verlegen en een beetje introvert. Lucht helpt, en daarom moet hij gedecanteerd worden. Geef de wijn 30-60 minuten in een karaf – dan opent hij volledig en laat alle lagen zien: eerst het tropisch fruit, dan de kruiden, dan de rokerige silex-mineraliteit.

Drinkvenster: Nu al prachtig (2024-2025), maar Les Herses heeft gemakkelijk 10-15 jaar bewaarpotentieel. Door de 24 maanden rijping is hij al geïntegreerd, maar hij zal de komende jaren steeds meer tertiaire aroma’s ontwikkelen: honing, noten, gedroogde abrikozen, subtiele oxidatieve tonen die de tropische fruitigheid verdiepen.

Bewaren: Liggend, donker, 12-14°C. Als je Les Herses nu koopt en 10 jaar bewaart, heb je een wijn die vergelijkbaar is met de grote witte wijnen uit Pessac-Léognan (Bordeaux) – maar dan met de spanning en mineraliteit van Sancerre.

Veelgestelde vragen over Les Herses

Wat maakt Les Herses de “instapper” in de range?

Les Herses is niet echt een “instapper” – het is eerder het uitgangspunt van Matthias’ range. Dit was de eerste parcellaire wijn die hij commercieel bottelde, de wijn die zijn naam droeg vanaf 2019. Het is ook de meest toegankelijke qua prijs, maar dat maakt hem niet minder serieus:

• 24 maanden rijping – net als alle andere wijnen
• Demeter + Biodyvin gecertificeerd – hoogste niveau biodynamie
• 45-jarige wijnstokken – oude stokken geven concentratie
• Silex-terroir naast Vacheron en Mellot – toplocatie
• 10-15 jaar bewaarpotentieel – geen “drink nu” wijn

De reden dat Les Herses minder kost dan Le Paradis of Chambrates? Het rendement is iets hoger (50 vs 45 hl/ha), de wijnstokken zijn iets jonger (45 vs 55 jaar), en het is minder zeldzaam (0,98 ha vs 0,90 en 0,12 ha). Maar de kwaliteit? Absoluut cult-niveau.

Waarom is Les Herses voller dan Le Paradis als beide dezelfde vinificatie hebben?

Beide wijnen gebruiken dezelfde 70/30 inox/hout verhouding en dezelfde 24 maanden rijping, maar het terroir maakt het verschil:

• Les Herses (silex): Vuursteen geeft van nature meer body, gewicht en structuur aan de wijn. De druiven rijpen voller, met meer tropisch fruit (ananas, mango, honingmeloen) in plaats van citrus. De silex absorbeert warmte overdag en geeft die ‘s nachts af, wat zorgt voor vollere, rijpere druiven.
• Le Paradis (argilo-calcaire): Kalksteen met klei geeft spanning, frisheid en elegantie. De druiven blijven strakker, met meer florale tonen (oranjebloesem, jasmijn) en citrus in plaats van tropisch fruit.

Het is niet de vinificatie – het is het terroir. Dezelfde behandeling, ander resultaat. Dit is waarom parcellaire wijnen zo fascinerend zijn: het land spreekt.

Ligt Les Herses echt naast Vacheron en Mellot?

Ja! Les Herses als lieu-dit ligt in Ménétreol-sous-Sancerre, in het gebied genaamd “Terroir Perruches” – een van de beste silex-lagen in heel Sancerre. Dit is hetzelfde gebied waar:

• Domaine Vacheron wijngaarden heeft (een van de meest gerespecteerde producenten in Sancerre)
• Alphonse Mellot topwijnen produceert (waar Matthias stage liep)
• Vincent Pinard zijn beste percelen heeft (cult-producent)

Matthias’ 0,98 hectare in Les Herses ligt letterlijk tussen deze legendes in. Dit is geen “tweede keus” terroir – dit is absoluut top tier. De reden dat Matthias hier kon beginnen? Zijn familie bezit dit land sinds generaties, ze verkochten alleen altijd de druiven aan negoce in plaats van zelf te bottelen.

Toen Matthias in 2019 besloot om zijn naam op een fles te zetten, had hij direct toegang tot een van de beste lagen in Sancerre. Dat is geen geluk – dat is 450 jaar familie-erfgoed (de naam Planchon verschijnt in 1573 in de archieven).

Kan Les Herses tegen de rode Les Herses?

Interessante vraag! Matthias maakt zowel een witte als rode Les Herses van hetzelfde perceel (verschillende delen, verschillende druiven). Beide zijn excellent, maar fundamenteel verschillend:

• Les Herses Blanc: Sauvignon Blanc, 70/30 inox/hout, tropisch fruit, crémige textuur, 10-12°C serveren
• Les Herses Rouge: Pinot Noir, keramische vaten + barriques, zwarte kers, vegetale tonen, 16-18°C serveren

Beide delen het silex-terroir – dat geeft beide wijnen een rokerige, minerale spanning. Maar waar de witte versie kracht en romigheid heeft, heeft de rode versie precisie en elegantie. Als je van Bourgogne-stijl Pinot Noir houdt, probeer dan zeker de rode versie.

Wat was dat restaurant-moment precies?

Tijdens een wijnreis met klanten in Sancerre bezochten we verschillende domaines – Vacheron, Mellot, Pinard, de gebruikelijke verdachten. Op de laatste avond gingen we eten in een restaurant in Sancerre (ik vertel niet welk, dat blijft mijn geheim). De sommelier stelde een wijn voor die we nog niet geproefd hadden: Matthias Planchon, Les Herses 2020.

De hele tafel stopte met praten toen we proefden. Niet omdat het extreem of shockeerend was, maar omdat het compleet was: kracht zonder zwaarte, frisheid zonder scherpte, textuur zonder vettigheid, mineraliteit zonder bitterheid. Iemand zei: “Waarom hebben we deze wijngaard niet bezocht?” En iemand anders: “Omdat het de laatste avond is, natuurlijk.”

Vanaf dat moment wist ik: deze wijn moet in ons assortiment. Wat volgde was twee jaar van bellen, appen, langsgaan. Matthias is voorzichtig – hij kan moeilijk afscheid nemen van zijn wijnen omdat hij zoveel zorg in elke fles stopt. Maar uiteindelijk overtuigde ik hem. En nu kun jij dezelfde wijn proeven die die avond in Sancerre alles veranderde.

Waarom deze wijn bij Wit & Rood

Les Herses is de wijn die twee jaar campagne rechtvaardigde. Het restaurant-moment, het geduld, de volharding – alles leidde naar dit: Matthias Planchon’s wijnen in Nederland, met Les Herses als het uitgangspunt.

Dit is geen commerciële Sancerre. Dit is geen massa-productie. Dit is een wijn van een 31-jarige wijnmaker (toen hij in 2019 startte) die zeven jaar wachtte voordat hij zijn naam op een fles durfde te zetten. Die zijn wijnmakerij bouwde midden in een wijngaard (Le Paradis) in plaats van in een industriegebied. Die 0,98 hectare silex-terroir naast Vacheron en Mellot bewerkt alsof het grand cru Bourgogne is.

Les Herses heeft de kracht van silex, de textuur van 24 maanden rijping, de complexiteit van oude wijnstokken, en het bewaarpotentieel van 10-15 jaar. Dit is Sancerre op cult-niveau – vergelijkbaar met Pascal Cotat, maar dan met Matthias’ eigen visie.

Nu verkrijgbaar bij Wit & Rood – beperkte allocatie, ongeveer 5-6 dozen per cuvée. Dit is de wijn die alles startte. Bekijk alle wijnen van Matthias Planchon.