Les Herses Rouge: Pinot Noir op silex, waar normaal alleen Sauvignon Blanc groeit
Tijdens mijn eerste bezoek bij Matthias Planchon kreeg ik zijn hele assortiment te proeven. Bij elke volgende fles werd ik enthousiaster, en bij de Sancerre Les Herses Rouge 2022 zat ik rechtop. Pinot Noir op silex-terroir (vuursteen), waar je in Sancerre bijna altijd alleen Sauvignon Blanc vindt. Van het domein worden er ongeveer 600 flessen per jaar van gemaakt: een fractie van wat de witte Les Herses oplevert.
Van hetzelfde 0,98 hectare perceel als Les Herses blanc, maar fundamenteel anders: waar de witte versie kracht en romigheid heeft, heeft de rode versie precisie en elegantie. Geen volle, rijpe Bourgogne-stijl Pinot Noir. Dit is strak, precies, met Bourgogne-diepgang en Loire-spanning. Matthias leerde vinifiëren bij Alphonse Mellot, en dat proef je terug in de precisie en in het weigeren om zwaarte boven spanning te plaatsen.
Terroir: waarom Pinot Noir op silex zo zeldzaam is
Pinot Noir op silex is extreem zeldzaam in Sancerre. De meeste rode Sancerre komt van kalksteen (argilo-calcaire), dat geeft volle, ronde wijnen met zachte tannines. Silex geeft iets anders:
- Kalksteen Pinot Noir: vol, rond, zachte tannines, kersen en pruimen, toegankelijk jong
- Silex Pinot Noir: strak, precies, fijne tannines, zwarte kers, rokerige mineraliteit, bewaarpotentieel
Silex-Pinot Noir in balans krijgen is lastig: te weinig zorg en je krijgt een wijn die te groen en te hard is. Matthias heeft er wat voor nodig: 60-jarige wijnstokken op zuidoost-geëxposeerde hellingen, een plantdichtheid van 7.700 stokken per hectare en een rendement van slechts 30 hl/ha. Oude wijnstokken die diep wortelen en weinig druiven per stok geven: minder volume, meer concentratie.
Vinificatie: geduld en precisie
- 100% Pinot Noir van 60-jarige wijnstokken op silex-terroir, handmatige oogst
- Volledig ontsteeld, gevolgd door 2-3 dagen koude maceratie
- Spontane fermentatie met wilde gisten, cuvaison van ongeveer drie weken, met pigeage en lichte remontage
- Persen na cuvaison bij lage druk, vrije-loopsap en perssap samengevoegd
- Malolactische gisting in 50% keramische vaten en 50% 228L barriques
- Rijping op de droesem gedurende een jaar, gevolgd door een jaar aanvullende rijping in inox
- Botteling volgens de maancyclus, Demeter- en Biodyvin-gecertificeerd
Waarom keramiek? Het geeft dezelfde micro-oxidatie als hout, textuur en integratie, maar zonder het hout-aroma. Zo blijven het fruit en de mineraliteit spreken zonder gemaskeerd te worden door vanille of toast. Een techniek die Matthias van Alphonse Mellot leerde, die keramiek gebruikt voor zijn topwijnen.
Proefnotities
Kleur: Helder robijnrood met paarse reflecties.
Neus: Intens maar elegant. Zwarte kers en rode bessen (framboos, rode bes) domineren, met subtiele chlorofyl-tonen, vers gemaaid gras, groen blad, die de Loire-herkomst verraden. Silex-rokerigheid op de achtergrond. Met lucht komen kruidige tonen naar voren: zwarte peper, kruidnagel, een vleugje toast van de vatrijping.
Smaak: Ruim en gastronomisch. Zwarte kers, rode bessen en subtiele aardse tonen. De tannines zijn fijn en elegant: ze structureren zonder kracht te forceren. Precieze zuren houden alles in balans; dit is spanning met textuur, geen zware wijn.
Afdronk: Lang en elegant, met lichte kruidigheid en een minerale, stenige nasmaak.
Specificaties:
Bewaarpotentieel: 2025-2040+, sweet spot 2034-2040
Combineer met deze gerechten
- Krokante eendenborst: klassieke match voor lichte, elegante rode Sancerre
- Gevogelte in wijnsaus (coq au vin-stijl): de fijne tannines en frisheid dragen de saus
- Jong lamsvlees: de fijne tannines omarmen het malse vlees zonder het te overheersen
- Zalm of tonijn met rodewijnjus. De klassieke Loire-uitzondering: rode saus maakt de match met vis mogelijk
- Crottin de Chavignol: de lokale geitenkaas, en de standaard Sancerre-match
Serveren en bewaren
Serveertemperatuur: 16-18°C. Bij hogere temperaturen verlies je de frisheid en de spanning die deze wijn juist bijzonder maken.
Decanteren: Les Herses Rouge is verlegen in het begin. Geef hem 30-45 minuten in een karaf met stevige decantatie. Dan opent hij zich: eerst zwarte kers, dan chlorofyl, dan de silex-rokerigheid.
Bewaren: Nu al drinkbaar, maar dan is decanteren (30-45 min) echt nodig. Het primaire fruit en de strakke silex-mineraliteit domineren nog. Rond 2027-2029 kan de wijn tijdelijk gesloten aanvoelen, normaal voor deze stijl Pinot Noir. Vanaf 2029 versmelt het fruit met de structuur en komen bosgrond, leder en vuursteen-rokerigheid naar voren. Sweet spot: 2034-2040, met een complexiteit vergelijkbaar met gerijpte top-Bourgogne (Volnay, Nuits-Saint-Georges), maar met de eigen Loire-spanning. Liggend, donker, 12-14°C bewaren.
Veelgestelde vragen
Waarom zijn er maar 600 flessen per jaar?
Les Herses heeft in totaal 0,98 hectare, verdeeld tussen Sauvignon Blanc en Pinot Noir. Met 60-jarige wijnstokken, een rendement van slechts 30 hl/ha en een lange rijping kom je op ongeveer 600 flessen per jaar wereldwijd (cijfers uit 2019, de eerste jaargang van het domein). Daarmee is dit een van de zeldzaamste wijnen in het Matthias Planchon-assortiment.
Hoe verschilt Les Herses Rouge van Les Herses Blanc?
Beide komen van hetzelfde perceel en delen het silex-terroir, maar het effect is tegengesteld: de witte versie wordt voller en romiger door silex, de rode versie juist strakker en preciezer. De Blanc is Sauvignon Blanc van 45-jarige wijnstokken met een hoger rendement; de Rouge is Pinot Noir van 60-jarige wijnstokken met een veel lager rendement. De Blanc voor wie nu wil genieten, de Rouge voor wie geduld heeft.
Wat is de invloed van Alphonse Mellot?
Matthias leerde het vak bij Alphonse Mellot, een van de meest gerespecteerde producenten van Sancerre. Die invloed is direct merkbaar: de keramische vaten, de lange rijping, het kiezen voor spanning boven zwaarte. Chais d'œuvre proefde het meteen bij hun review van het domein en schreef over "la patte de son mentor, Alphonse Mellot, chez qui Matthias a fait ses classes": de hand van zijn mentor is voelbaar.
Kan Les Herses Rouge tegen Bourgogne op?
Les Herses Rouge heeft de elegantie en de fijne tannines van goede Bourgogne, plus iets dat Bourgogne niet heeft: Loire-spanning, chlorofyl-frisheid en silex-rokerigheid. Geen imitatie-Bourgogne, maar Loire Pinot Noir met een eigen identiteit.
Hoe verhoudt de prijs zich tot La Lampe?
Les Herses Rouge is zeldzamer qua productie dan La Lampe, maar toch lager geprijsd. Dat komt vooral doordat rode Sancerre in de markt minder bekend en gewild is dan witte, en doordat La Lampe de combinatie silex plus tuffeau heeft: een zeldzamere terroircombinatie dan het pure silex van Les Herses. Qua niveau is Les Herses Rouge zeker vergelijkbaar met de beste rode Sancerre uit de streek.
Waarom deze wijn bij Wit & Rood
Les Herses Rouge is een van de zeldzaamste wijnen in het Matthias Planchon-portfolio: ongeveer 600 flessen per jaar wereldwijd. Dit is geen wijn die je zomaar bij een distributeur bestelt; hier moet je een relatie voor opbouwen en geduld voor hebben.
Pinot Noir op silex is al zeldzaam. Met 60-jarige wijnstokken, een rendement van 30 hl/ha, 24 maanden rijping en Alphonse Mellot's filosofie krijg je iets bijzonders: spanning en mineraliteit boven zwaarte en concentratie. Geen "drink nu"-wijn, maar een wijn die evolueert zoals oude Bourgogne en toch zijn Loire-identiteit behoudt.
De wijn die me bij elke slok enthousiaster maakte. Bekijk alle wijnen van Matthias Planchon.
