Drie magnums uit een klassiek jaar
De Barbera d'Alba DOC Superiore 2019 van Abrigo Fratelli, in magnum. Dezelfde Barbera die ik leerde kennen op mijn bezoek aan het huis, toen hij naast de Barolo Ravera op tafel stond en zich moeiteloos staande hield. Maar dan in anderhalve liter, en met zeven jaar op de teller.
Ik heb er drie. Meer zijn het er niet.
2019 is een heel ander jaar dan de droge, hete 2022: klassiek, met structuur. James Suckling gaf de 2019 91 punten, die score noemt Abrigo zelf, en Wine-searcher toont dezelfde. En omdat een magnum langzamer rijpt dan een gewone fles, zit deze nu aan het begin van zijn beste jaren.
Terroir: Diano d'Alba, zuidwestelijke helling
De druiven komen van een perceel van 0,6 hectare in Diano d'Alba, aangeplant in 2001 met 4.500 stokken per hectare, op een zuidwestelijke helling rond de 400 meter. De bodem is kalkhoudende kleimergel met zandsteen. Volgens Abrigo zorgen die ligging en de zandige grond ervoor dat Barbera hier volledig rijp wordt.
Het jaar 2019 begon met een warme, droge winter en een vroege start. Daarna volgde een koude, natte april en mei, waardoor de bloei tot twee weken vertraagde. Dat gaf een onregelmatige vruchtzetting en losse trossen: minder druiven, maar gezond fruit. De zomer was warm, met buien in een zeer hete juli. In Piemonte werd ongeveer 15% minder geoogst dan in 2018, en het jaar staat bekend als zeer goed, met stevige structuur.
Barbera heeft van nature veel zuur en weinig tannine. In een gebalanceerd jaar als 2019 is het juist dat zuur dat de wijn jaren fris houdt.
Vinificatie: geduld en precisie
Voor 2019 heeft Abrigo geen technische fiche gepubliceerd. Zo maken ze deze wijn volgens de fiches van 2020 tot en met 2022:
- 100% Barbera van 0,6 hectare in Diano d'Alba, aangeplant in 2001
- Handmatige oogst, volledig ontsteeld
- Maceratie van 8 dagen op de schillen bij 27-28°C, met geselecteerde gisten
- 12 maanden rijping op gebruikte grote vaten en Franse barriques van 2,5 tot 25 hl, geen nieuw hout
- Minimaal 6 maanden op fles voor release
Over de magnum zelf is weinig bekend. Abrigo noemt 1,5 liter als formaat van deze wijn, maar hoeveel magnums er van 2019 zijn gemaakt, weet ik niet.
Proefnotities
Eerlijk is eerlijk: een proefnotitie van precies de 2019 heeft Abrigo niet, en van de magnum bestaat er nergens een. Wat er wel is: hoe Abrigo deze wijn in het algemeen beschrijft, op hun eigen site. Die beschrijving gebruiken ze voor elke jaargang, dus zie het als het profiel van het huis. Wein.plus proefde de 2019 zelf (gewone fles) en vond in de neus zwarte en rode bessen, jeneverbes, peper en gedroogde kruiden.
Kleur: Helder, zeer intens robijnrood met paarse tinten.
Neus: Intens en complex. Peper en vanille, een kruidige toets die het geheel hartig en zoet tegelijk maakt, braam en jam, met kaneel en kruidnagel.
Smaak: Droog, warm en zacht. Eerst kruiden, dan rijpe braam en bosbes. De zuren geven frisheid, de tannine is fijn en zijdeachtig, met wat vanille en een vleugje eik. Robuust, maar in balans.
Afdronk: Lang en harmonieus, volgens Abrigo.
Combineer met deze gerechten
- Tagliatelle al ragù di cinghiale: wildzwijnragù, het zuur van Barbera snijdt door het vet
- Ossobuco alla Milanese: gestoofde kalfsschenkel met gremolata, klassieke Noord-Italiaanse match
- Gegrilde entrecôte: de zuren balanceren het vet van het vlees moeiteloos
- Gevulde paprika's met gehakt en rijst: het fruit van de wijn tilt de zoete paprika op
- Fontina valdostana: halfgerijpte bergkaas met romige textuur
Serveren en bewaren
Serveertemperatuur: 16-18°C. Te koud en het fruit valt weg, te warm en de wijn wordt zwaar.
Decanteren: 30-60 minuten. Een wijn van zeven jaar kan wat depot hebben, dus zet de magnum vooraf even rechtop en schenk rustig.
Bewaren: Nu drinkbaar. Sweet spot: 2026-2031. Een magnum rijpt langzamer dan een gewone fles, dus deze zit nu aan het begin van zijn beste jaren. Maximum potentieel tot circa 2033, mits koel en donker bewaard.
Veelgestelde vragen
Wat is het voordeel van een magnum?
Een magnum bevat 1,5 liter, twee gewone flessen. In verhouding tot de hoeveelheid wijn komt er minder zuurstof bij, waardoor de wijn langzamer rijpt en langer fris blijft. En praktisch: genoeg voor een tafel vol mensen, zonder halverwege een tweede fles te hoeven openen.
Wat betekent "Superiore" bij Barbera d'Alba?
Superiore betekent dat de wijn langer rijpt voor hij op de markt komt dan een gewone Barbera d'Alba. Bij Abrigo is dat 12 maanden op hout en daarna minimaal 6 maanden op fles. Dat geeft meer structuur en diepte dan een jonge Barbera.
Wat is het verschil tussen de 2019 en de 2022?
2019 was een klassiek jaar: een koel, nat voorjaar, een warme zomer en wijnen met structuur. De 2022 komt uit een van de droogste jaren ooit in Piemonte en is rijper en voller. De 2019 heeft bovendien zeven jaar rijping achter de rug. Wie de jongere fles van dit huis zoekt, kan ook de 2020 proberen.
Hoe lang kan deze magnum nog liggen?
De sweet spot ligt tussen 2026 en 2031, met een maximum rond 2033. Een officieel drinkvenster van Abrigo of een criticus voor deze jaargang heb ik niet gevonden; dit is mijn inschatting op basis van het jaar, de wijn en het formaat.
Heb je ook een Barolo van Abrigo Fratelli in magnum?
Ja, de Barolo DOCG Ravera 2017 in magnum. Die is Nebbiolo, strakker en gebouwd voor de lange termijn. De Barbera is de toegankelijke kant van hetzelfde huis.
Waarom deze magnum bij Wit & Rood
Ik importeer Barbera niet als bijproduct van een Barolo-relatie. Ik importeer hem omdat hij op zichzelf overtuigt. Op het bezoek aan Abrigo Fratelli stond de Superiore naast de Barolo op tafel, en daar heb ik niet aan getwijfeld.
Een magnum Barbera met zeven jaar rijping kom je niet vaak tegen. Het is de fles voor een lange tafel met goed eten, en daar is Barbera precies voor gemaakt.
Ik heb er maar drie. Bekijk alle wijnen van Abrigo Fratelli.
