Een droge zomer in Diano d'Alba
De Barbera d'Alba DOC Superiore 2022 is de nieuwe jaargang van de enige Barbera die Abrigo Fratelli maakt. Ik leerde deze wijn kennen op mijn bezoek aan het huis: de Superiore stond naast de Barolo Ravera op tafel, en hij hield zich moeiteloos staande.
Maar 2022 is een ander jaar dan de 2020. Het was een van de droogste zomers die Piemonte heeft gekend, met hittegolven en nauwelijks regen. Abrigo zelf noemt de druiven erg rijp, maar in balans. Dit is dus een vollere, warmere Barbera dan je misschien gewend bent, wie van rijp donker fruit houdt, zit hier goed.
En er zijn er niet veel van: 3.176 flessen. Van de 2020 maakte Abrigo er nog 7.400, van precies hetzelfde perceel. Minder dan de helft dus!
Terroir: Diano d'Alba, zuidwestelijke helling
De druiven komen van een perceel van 0,6 hectare in Diano d'Alba, aangeplant in 2001 met 4.500 stokken per hectare, op een zuidwestelijke helling rond de 400 meter. De bodem is kalkhoudende kleimergel met zandsteen: een jonge, arme bodem met weinig organische stof. Het zand geeft luchtigheid, de klei structuur.
In 2022 viel de enige echte regen in mei. Daarna volgden hittegolven met wind. Abrigo beschermde de trossen met bladbeheer tegen zonnebrand. Wat in dit jaar in het voordeel werkt: de stokken staan er al sinds 2001. Oudere stokken wortelen dieper en kwamen de droogte in Piemonte beter door dan jonge aanplant.
Barbera heeft van nature veel zuur en weinig tannine. In een heet jaar is dat zuur precies wat de wijn overeind houdt.
Vinificatie: geduld en precisie
- 100% Barbera van 0,6 hectare in Diano d'Alba, aangeplant in 2001
- Handmatige oogst, volledig ontsteeld
- Maceratie van 8 dagen op de schillen bij 27-28°C, met geselecteerde gisten
- 12 maanden rijping op gebruikte grote vaten en Franse barriques van 2,5 tot 25 hl, geen nieuw hout
- Minimaal 6 maanden op fles voor release
- Productie: 3.176 flessen
Een korte schilweking en gebruikt hout houden de extractie in toom. In een jaar als 2022, met zoveel rijpheid in de druif, is dat precies wat je wilt: het hout geeft wat kruidigheid, het fruit blijft voorop.
Proefnotities
Eerlijk is eerlijk: de beschrijving hieronder is die van Abrigo zelf. Ze gebruiken voor 2021 en 2022 dezelfde tekst, dus zie het als het profiel van het huis, niet als een notitie van precies deze jaargang.
Kleur: Diep robijnrood met paarse tint.
Neus: Peper, vanille en een hartige kruidigheid, met braam en jammig fruit, kaneel en kruidnagel.
Smaak: Droog, warm en zacht. Rijpe braam en bosbes, daarna peper. De zuren houden het levendig, de tannine is fijn en zijdeachtig, met wat vanille en een vleugje eik. Robuust, maar in balans.
Afdronk: Lang, met fruit en kruiden die blijven hangen.
Combineer met deze gerechten
- Tagliatelle al ragù di cinghiale: wildzwijnragù, het zuur van Barbera snijdt door het vet
- Ossobuco alla Milanese: gestoofde kalfsschenkel met gremolata, klassieke Noord-Italiaanse match
- Gegrilde entrecôte: de zuren balanceren het vet van het vlees moeiteloos
- Gevulde paprika's met gehakt en rijst: het rijpe fruit tilt de zoete paprika op
- Fontina valdostana: halfgerijpte bergkaas met romige textuur
Serveren en bewaren
Serveertemperatuur: 16-18°C. Bij een warme, volle Barbera als deze is dat belangrijk: te warm geschonken en de wijn wordt zwaar, te koud en het fruit valt weg.
Decanteren: 30-45 minuten. Barbera heeft weinig tannine, maar een beetje lucht doet het hout en de kruiden goed.
Bewaren: Nu al drinkbaar. Sweet spot: 2026-2029, wanneer fruit en hout mooi samenvallen. Een warm jaar als 2022 is geen jaar om eindeloos te wachten: het rijpe fruit is het hart van deze wijn. Maximum potentieel tot circa 2031, mits koel en donker bewaard.
Veelgestelde vragen
Wat betekent "Superiore" bij Barbera d'Alba?
Superiore betekent dat de wijn langer rijpt voor hij op de markt komt dan een gewone Barbera d'Alba. Bij Abrigo is dat 12 maanden op hout en daarna minimaal 6 maanden op fles. Dat geeft meer structuur en diepte dan een jonge Barbera.
Wat is het verschil tussen de 2022 en de 2020?
2020 was in Piemonte een evenwichtig jaar zonder extreme hitte. 2022 was juist heet en kurkdroog. De 2022 is daardoor rijper en voller, met meer donker fruit. De 2020 is de frissere van de twee.
Waarom zijn er van de 2022 zo weinig flessen?
Van de Barbera d'Alba Superiore 2022 maakte Abrigo Fratelli 3.176 flessen. Van de 2020 waren dat er nog 7.400, van hetzelfde perceel van 0,6 hectare. 2022 was in Piemonte een van de droogste jaren ooit gemeten, en in de hele streek lagen de opbrengsten onder het gemiddelde. Abrigo zegt zelf niet waarom het bij hen zoveel minder is, dus daar ga ik niet naar raden. Wat vaststaat: dit is een kleine oplage, en weg is weg.
Hoe verhoudt deze Barbera zich tot de Barolo Ravera van Abrigo Fratelli?
Twee wijnen van hetzelfde huis, compleet verschillend van karakter. De Barolo Ravera is Nebbiolo, gebouwd voor de lange termijn, met tannines die jaren nodig hebben. De Barbera Superiore is de toegankelijke kant van het huis: rijp fruit, zachte tannine, nu al te drinken.
Wat is het verschil met de La Nanda van Lorenzo Negro?
Allebei Barbera d'Alba Superiore, maar met een andere aanpak. De La Nanda rijpt 24 maanden op eikenhout en is gemaakt om lang te bewaren. De Abrigo rijpt 12 maanden op gebruikt hout en is eerder klaar: dit is de fles voor nu en de komende jaren.
Waarom deze Barbera bij Wit & Rood
Ik importeer Barbera niet als bijproduct van een Barolo-relatie. Ik importeer hem omdat hij op zichzelf overtuigt. Op het bezoek aan Abrigo Fratelli stond de Superiore naast de Barolo op tafel, en daar heb ik niet aan getwijfeld.
Barbera is in Piemonte de rode wijn van elke dag. Niet omdat hij minder is, maar omdat hij eerder klaar is en bij bijna elk gerecht werkt. De 2022 is daar de rijpe, royale versie van, en met 3.176 flessen ook geen wijn die blijft liggen.
Mijn favoriet voor door de week. Bekijk alle wijnen van Abrigo Fratelli.
