Ravera uit het hete jaar - en waarom ik toch ja zei
Abrigo Fratelli leerde ik kennen zonder enige verwachting. We hadden een wijnreis georganiseerd in de Langhe, ze stonden op het programma, we belden aan en proefden. De Ravera deed de rest. Sindsdien staat de Barolo Ravera 2016 bij mij in het assortiment.
Toen Abrigo me de Barolo DOCG Ravera 2017 in magnum van Abrigo Fratelli aanbood, twijfelde ik wel. 2017 was in Barolo een heet en droog jaar, en dat is niet automatisch goed nieuws voor Nebbiolo. Dus ik ben het eerst gaan uitzoeken. Wat ik vond: juist de hoge, koele cru's kwamen goed door dat jaar, en Ravera hoort daarbij. Daarna was de keuze snel gemaakt.
Ik kocht er 3 magnums van. Het formaat voor een grote tafel, of om er rustig een paar jaar mee te wachten.
Terroir: Ravera in Novello
Ravera ligt in de gemeente Novello, op een hoogte rond de 400 meter. Het perceel van Abrigo Fratelli is 0,6 hectare groot en ligt op het zuidoosten. De stokken zijn in drie fases aangeplant: in 1960, 1980 en 2003. De bodem is een diepe klei- en kalkmergel met een leemachtige textuur.
Het profiel van Ravera is herkenbaar: donker fruit, stevige tannines en een spanning die de wijn overeind houdt. De hoogte en de koele ligging zorgen voor een lang rijpingsseizoen. Dat verklaart waarom Ravera-wijnen naast hun kracht ook frisheid houden.
Precies dat maakte het verschil in 2017. Het was een van de warmste en droogste zomers van het afgelopen decennium, en de oogst begon in de Langhe zo'n tien dagen eerder dan normaal. Maar in de Barolo-zone viel er ongeveer een maand voor de oogst twee keer flink regen, en de druiven waren gezond. Op koele, hoge plekken als Ravera hield de Nebbiolo zijn frisheid. Ook andere producenten die in Ravera werken, haalden met hun 2017 hoge scores bij de critici.
Abrigo schrijft zelf over 2017 dat de droogte groter was dan in 2016, maar niet zo groot dat de rijping eronder leed. Ze rekenen hem tot hun beste jaren.
Vinificatie: geduld en precisie
- 100% Nebbiolo van 0,6 hectare in de Ravera-wijngaard in Novello
- Handmatige oogst
- Ontsteeld en gekneusd, daarna 35 dagen schilweking met geselecteerde gisten
- 30 maanden rijping in grote vaten van 25 en 35 hectoliter
- Gebruikte vaten - gemiddeld drie gebruikscycli, geen barriques
- 4.738 flessen in totaal, in 0,75 en 1,5 liter
Groot hout en een lange maceratie zijn de klassieke keuze voor Nebbiolo: de lange schilweking haalt structuur uit de druif, de grote, al gebruikte vaten laten het fruit met rust. De 2017 lag 30 maanden op hout, een stuk langer dan het minimum dat de Barolo-regels voorschrijven.
Proefnotities
Hieronder staat hoe Abrigo Fratelli de 2017 zelf beschrijft in de fiche van de wijn.
Kleur: Helder, vrij intens robijnrood met oranje reflecties.
Neus: Intens en breed, met finesse. Eerst balsamico-tonen, dan fruit, dan kruiden: munt, frambozen en granaatappel, omringd door zoethout, vanille, kruidnagel en viooltjes.
Smaak: Droog, warm en zacht. Goed aanwezige zuren en zijdezachte, goed geïntegreerde tannines geven een stevige maar fijne structuur. Het lichaam is aanwezig zonder zwaar te worden.
Afdronk: Lang en in balans, met dezelfde balsamico-, fruit- en kruidentonen als in de neus.
Combineer met deze gerechten
- Hertenstoofvlees - de tannines en zuren snijden door het rijke wildvet
- Geroosterd lamsvlees met rozemarijn - klassieke Piemontese combinatie
- Truffelrisotto - aardse tonen in wijn en gerecht versterken elkaar
- Grana Padano of Pecorino stagionato - gerijpte harde kaas tempert de tannines
- Brasato al Barolo - gestoofd rundvlees in Barolo, de enige logische keuze
Serveren en bewaren
Serveertemperatuur: 16-18°C. Te koud en de tannines voelen hard aan; op de juiste temperatuur opent de wijn zich volledig.
Decanteren: Zet de magnum een dag van tevoren rechtop, want er kan depot in zitten. Open hem een uur of twee voor het eten en schenk hem voorzichtig over in een karaf. Een magnum heeft meer tijd nodig om open te gaan dan een gewone fles.
Bewaren: Nu al drinkbaar. Sweet spot: 2027-2035, als het fruit nog volop meedoet en de tonen van leer, tabak en gedroogde bloemen erbij komen. Maximum potentieel: circa 2038-2040, mits koel en donker bewaard. In magnum rijpt hij trager dan in een gewone fles: per liter wijn komt er minder zuurstof bij, en de grotere massa vlakt temperatuurschommelingen af.
Veelgestelde vragen
Hoe verschilt de 2017 van de 2016?
Zelfde perceel, zelfde maker, ander jaar. 2016 geldt als klassiek topjaar met een lang, gelijkmatig groeiseizoen. 2017 was heter en droger, en dat geeft een wijn die eerder open is. Abrigo zelf rekent beide jaren tot hun beste. De 2017 lag bovendien 30 maanden op hout. Wie de Ravera 2016 kent, kan ze naast elkaar zetten.
Is 2017 niet te heet geweest voor Barolo?
Voor sommige plekken wel. Maar Ravera ligt hoog en koel in Novello, en juist daar hield de Nebbiolo zijn frisheid. Kort voor de oogst viel er bovendien twee keer flink regen. De critici zijn over het jaar als geheel verdeeld, over Ravera een stuk positiever.
Waarom een Barolo in magnum?
Omdat Barolo tijd nodig heeft, en een magnum hem die tijd geeft. Hij rijpt trager en gelijkmatiger dan een gewone fles. En een magnum op tafel zet een etentje meteen neer.
Is dit dezelfde wijn als de Barolo Ravera van Abrigo Giovanni?
Nee. In Diano d'Alba zitten twee wijnhuizen met de naam Abrigo die allebei een Barolo uit de cru Ravera maken. Online lopen reviews en foto's regelmatig door elkaar. Deze magnum is van Abrigo Fratelli.
Waarom deze Barolo bij Wit & Rood
Ik kies mijn wijnen op wat ik proef en op wie ze maakt, niet op naam of reputatie. Abrigo Fratelli is geen huis dat je in de grote wijnbladen tegenkomt, en dat vind ik eerder een voordeel. Je betaalt voor de wijn, niet voor het etiket.
Bij een heet jaar moet je eerlijk zijn: niet elke 2017 Barolo is geslaagd. Maar dit is een goed perceel op de juiste hoogte, klassiek gemaakt, en in magnum. Dat was voor mij genoeg om ja te zeggen.
Ik heb er 3. Meer zijn er niet. Bekijk alle wijnen van Abrigo Fratelli. Of bekijk alle magnums.
